Het spanningsveld tussen ervaren en ziek zijn

Levensstijl
contact

Ruim 5 miljoen Nederlanders lijden aan welvaartziekten. Dit zijn ziekten die gerelateerd worden aan onze Westerse moderne levensstijl, hebben een chronisch karakter en zijn fataal zijn voor de gezondheid. Reden voor Omroep MAX om in de serie Hoe word ik 100 aandacht hiervoor te vragen door 6 kandidaten met een ernstig gezondheidsprobleem in 5 maanden te coachen naar een gezonde levensstijl onder begeleiding van een multidisciplinair en medisch team. Ik kreeg de kans om aan dit programma mee te doen en heb deze mogelijkheid met beide handen aangenomen.

Sinds enkele jaren tob ik met hartklachten. Mijn huisarts adviseerde mij op enig moment een afspraak met een cardioloog te maken i.v.m. de erfelijke factoren in mijn familie ten aanzien van hart- en vaatziekten. In 2014 werden die bij mij manifest en de rest is geschiedenis.
Tijdens de televisie opnamen spraken de programmamakers maar steeds over welvaartsziekten. Stress is een welvaartsziekte. 
Hè, een welvaartsziekte, wat is dat?

Van het begrip Welvaartziekten had ik niet eerder gehoord, laat staan dat het op mijzelf van toepassing zou zijn. Het resoneerde bij mij totaal niet dat ik aan een welvaartsziekte zou lijden. Ik leefde al een tijd met een soort van zwaard van Damocles boven mijn hoofd en de uiteindelijke klachten waren zorgelijk genoeg om er nog een verdere kwalificatie aan te geven anders dan een medische diagnose. Wel snap ik helemaal dat als ik ergens invloed op kan uitoefenen ten aanzien van mijn gezondheid, het een juiste levensstijl is.

Van het begrip Welvaartziekten had ik niet eerder gehoord, laat staan dat het op mijzelf van toepassing zou zijn. Het resoneerde bij mij totaal niet dat ik aan een welvaartsziekte zou lijden. Ik leefde al een tijd met een soort van zwaard van Damocles boven mijn hoofd en de uiteindelijke klachten waren zorgelijk genoeg om er nog een verdere kwalificatie aan te geven anders dan een medische diagnose. Wel snap ik helemaal dat als ik ergens invloed op kan uitoefenen ten aanzien van mijn gezondheid, het een juiste levensstijl is.

Voor de duidelijkheid: wat zijn welvaartsziekten nou precies? Dit zijn ziekten die worden gevormd door onze moderne en overvloedige levensstandaard. Voeding (te veel vetten, suikers en industrieel gefabriceerd eten), te weinig lichaamsbeweging, te veel alcohol, roken, te weinig nachtrust, hoge verwachtingen ten aanzien van werken en prestaties en stress zijn precies die ingrediënten van een slechte levensstijl en waarvan je uiteindelijk ziek wordt. In onze westerse samenleving noemen we dit welvaartsziekten, een verzamelnaam waarvan diabetes type II, hart- en vaatziekten, obesitas en kanker de belangrijkste aandoeningen zijn.

Hart- en vaatziekten
Dagelijks overlijden ruim 100 mensen aan de gevolgen van een hart- of vaatziekte, momenteel meer vrouwen dan mannen. Risicofactoren hier zijn stress, slechte voeding en te weinig lichaamsbeweging. Je kunt nooit zeggen dat het alleen maar leefstijlfactoren zijn, absoluut niet, maar dat het van invloed is moge duidelijk zijn.

Obesitas
Recente cijfers voor 2015 van het RIVM geven aan dat meer dan de helft van de mensen ouder dan 20 jaar met overgewicht kampen in Nederland (een BMI van boven de 25) waarvan de groep met een BMI hoger dan 30 rap groeit. Ook de cijfers van overgewicht en obesitas bij jonge kinderen groeien in een hoog tempo. Ook hier geldt weer dat levensstijl een belangrijke factor is.

Diabetes type II
Mensen die lijden aan deze vorm van suikerziekte reageren niet meer goed op insuline, het hormoon dat de suikerspiegel regelt. Er blijft te veel suiker in het bloed blijft zitten en  de suikerspiegel raakt ontregeld. Diabetes type II is weer een risico op het krijgen van complicaties als hart- en vaatziekten en nierziekten. Leefstijl als te weinig bewegen en verkeerde voeding zijn belangrijke oorzaken.

Anders dan bij type II onderscheidt diabetes type I zich doordat de alvleesklier van nature geen insuline meer aanmaakt.

Kanker
Het KWF Kankerfonds heeft onderzoek gedaan naar de invloed van levensstijl op het krijgen van kanker. Kanker wordt in belangrijke mate bepaalt door genetische invloeden, echter ook een ongezonde leefstijl kan van invloed zijn; zoals bijvoorbeeld roken. Verbind hier vooral geen generaliserende conclusies aan; dit is gecompliceerd. Dat er een correlatie is, is inmiddels wel duidelijk.

Stress
Stress is een gezonde reactie op een ernstige gebeurtenis in het  leven, zo niet een noodsituatie. Deze reactie zorgt er voor dat je alert bent en in staat bent om de gebeurtenis of noodsituatie het hoofd te bieden. Echter, aanhoudende stress door onvoldoende tijd te krijgen om te ontspannen kan leiden tot ziekte. Stress maakt dat je het niet zo nauw meer neemt met je eigen gezonde regels: geen tijd meer nemen voor sporten, te laat naar bed gaan, kieze voor gemaksvoedsel (bijv. kant en klare maaltijden, eten dat snel vult), je drinkt makkelijk meer alcohol want dat ontspant ook. Stress is een factor waar veel mensen mee te maken hebben. Doordat je niet meer secuur let op je levensstijl, sluipen allerlei symptomen in je dagelijkse conditie: je weerstand vermindert, je raakt sneller geïrriteerd en chagrijnig, je gaat slechter slapen, hoofdpijn, rugpijn, pijnlijke spieren, rusteloosheid.

In het programma gaan mensen de strijd aan met overgewicht, diabetes type II, hart- en vaatziekten en stress.

In het programma gaan mensen de strijd aan met overgewicht, diabetes type II, hart- en vaatziekten en stress.
Na ongeveer een half jaar in de opnames te hebben meegelopen, is het klip en klaar geworden wat een gezonde levensstijl is. Drie aandachtsgebieden zijn van groot belang:

  1.  Voeding 
    Eet alleen vers en vermijd alle het industrieel bewerkte voedingsmiddelen. Hier gaat de nodige tijd inzitten om door te krijgen hoe je met vetten, eiwitten en koolhydraten om gaat. Die aandacht is noodzakelijk omdat  je heel bewust boodschappen gaat doen. Bijkomend voordeel is dat je de keuzestress omtrent voeding enorm terugbrengt, het vergroot je smaak voor zuiver voedsel en het scheelt enorm veel verpakkingsmateriaal dat je niet weg hoeft te gooien omdat je veel minder ingrediënten uit een pakje of een potje koopt.NB: ik heb geen diabetes en kan in principe alles eten. Echter, wees voorzichtig en raadpleeg een arts hierover mocht je willen besluiten je voeding drastisch om te gooien. Het laatste wat je wilt is in de problemen komen doordat je suikerspiegel (nog meer) uit balans raakt.
  1. Lichaamsbeweging
    Doe regelmatig aan lichaamsbeweging: probeer dagelijks minstens een half uur te wandelen. Nog beter: zoek daarnaast een sport die je leuk vind. Ik ben weer gaan hardlopen, doe regelmatig een work-out kickboksen in de sportschool en ga wekelijks naar yoga. Het maakt echt een wereld van verschil de weldaad dat dit voor je lichaam en souplesse is. Ook hier geldt weer: raadpleeg een deskundige om blessures te voorkomen. Planning van je activiteiten is cruciaal, wil je de regelmaat vasthouden.
  1. Vind een manier om goed met stress om te gaan.
    Dit laatste is makkelijker gezegd dan gedaan. Natuurlijk zijn er vaak situaties waar je geen invloed op uit kunt oefenen. Wat je wel kunt doen is te leren hoe je hier mee omgaat en je eigen reacties in lijn te brengen met wat goed voor jou is. Dit proces maakt dat je de confrontatie met jezelf aan moet gaan en de grenzen van je comfortzone gaat opzoeken. Een lastig proces.

Het begrip stuitte bij mij op eerste instantie behoorlijk op weerstand. Wanneer je kijkt naar wat het precies is, heb je het dus zelf in de hand of je klachten krijgt of niet. Gelukkig realiseerde ik me dat het in werkelijkheid een stuk genunanceerder ligt en dat ik op ziek zijn niet volledige zelf invloed heb. Waar ik wel invloed op heb, is mijn levensstijl. Dat doe ik immers zelf.

De aandachtspunten lijken makkelijker gezegd dan gedaan. Ze vereisen tijd, aandacht, inzet en dicipline. Jezelf instellen op een nieuw ritme – want daar lijkt het op – is een klus en zal voor iedereen anders zijn. Geïnteresseerd en wil je weten hoe dit proces in zijn werk gaat? Boek mij als spreker en ik kom er graag over vertellen.

Niewsgierig naar de televisie uitzendingen? Bekijk ze hier online.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Het is gelukt! Je ontvangt nu een mail om je inschrijving te bevestigen. Soms komt deze mail in de spamfolder terecht. Kijk dus ook hier voor de bevestigingsmail.